Αλκοολισμός στην κύηση: παντού υπάρχει ένας μύθος?

Μα καλά γιατρέ ούτε ένα ποτηράκι κατά την εγκυμοσύνη;

Δεν έχω την κατάλληλη ειδικότητα για να σας απαντήσω, είναι η αλήθεια! Συμβουλευόμενη όμως το καλό μου φίλο γυναικολόγο κύριο Τσίμα, το όριο του ενός ποτηριού αλκοόλ την εβδομάδα, είναι κάτι που εφαρμόζεται κατά πλειοψηφία.. Ωστόσο θα ήθελα να επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας σε μια επικίνδυνη κατάσταση που λέγεται αλκοολισμός κατά την κύηση.

Αλήθεια, τι ορίζουμε ως αλκοολισμό;

Η σύγχρονη παγκόσμια τάση είναι να θεωρούμε αλκοολικό όποιον έχει πρόβλημα με το αλκοόλ. Χρησιμοποιούμε 2 όρους: την επικίνδυνη χρήση αλκοόλ: δηλ το επίπεδο ή ο τρόπος κατανάλωσης που είναι πιθανό να οδηγήσει σε βλάβες, εάν οι συνήθειες κατανάλωσης επιμείνουν, επομένως για τις γυναίκες τα 20- 40 γρ. αλκοόλης. Και την επιβλαβή χρήση αλκοόλ: όπου η μορφή κατανάλωσης οδηγεί σε πρόκληση βλάβης, είτε οργανική πχ κίρρωση ήπατος, είτε ψυχική πχ κατάθλιψη, όπου πάλι για τις γυναίκες ισοδυναμεί με ποσότητα πάνω από 40 γρ. αλκοόλης ημερησίως.                                                                                        Για παράδειγμα για το αλκοόλ στην κύηση, έχει παρατηρηθεί αύξηση της συχνότητας κατά 50%, της οξείας μυελογενούς λευχαιμίας, σε παιδιά γυναικών που κατανάλωναν αλκοόλ κατά τη διάρκεια της κύησης ή ακόμη μείωση της συγκέντρωσης σπέρματος κατά 32% σε άρρενα τέκνα γυναικών που έπιναν αλκοόλ κυοφορώντας. Μη ξεχνάμε ότι το αλκοόλ περνάει τον πλακούντα και έτσι μπαίνει στην κυκλοφορία του εμβρύου και επηρεάζει τα διάφορα όργανά του, ιδιαίτερα κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης.

Και παρατηρείται αλκοολισμός κατά την κύηση;

Έχουν μελετηθεί περιπτώσεις, όχι λίγες δυστυχώς, σε παγκόσμιο επίπεδο, με αποτέλεσμα να μπορούμε να μιλάμε για το F.A. S. D. (fetal alcohol spectrum disorder), δηλ. το φάσμα των επιπτώσεων από την προγεννητική έκθεση στο αλκοόλ, αφορά τις 10 στις 1000 γεννήσεις και το F. A. S.( fetal alcohol syndrome ) δηλ το σύνδρομο με τις κρανιοπροσωπικές δυσμορφίες, την μικροεγκεφαλία και τις προ ή και μετάγεννητικές αναπτυξιακές καθυστερήσεις και παρατηρείται σε 0,5 με 3 στις 1000 γεννήσεις. Δηλ. μια σοβαρή κατάσταση όπου το βρέφος γεννιέται με μικρότερο εγκέφαλο και δυσμορφίες στο πρόσωπο, το κρανίο και βέβαια αντίστοιχες καθυστερήσεις. Έχουν παρατηρηθεί λοιπόν να γεννιούνται λιποβαρή παιδιά, επίσης με μαθησιακές δυσκολίες, ή νευρικά παιδιά, ή παιδιά με ελλείμματα προσοχής και συγκέντρωσης

Και με τι ποσότητα αλκοόλ μπορεί να συμβούν τέτοιες βλάβες;

Η ακριβής ποσότητα δεν είναι γνωστή. Είναι σαφές όμως ότι η συχνή κατανάλωση 6-8 ποτών, αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο για FASD αλλά και χαμηλότερη κατανάλωση σε μια φορά μπορεί να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμες γνωσιακές δυσλειτουργίες.

 Κληρονομείται ο αλκοολισμός;

 Δεν αναγκαίο ότι το παιδί μιας αλκοολικής εγκύου θα είναι και κείνο αλκοολικό, εξαρτάται κι από το γενετικό υλικό που θα κληρονομήσει και από άλλους παράγοντες, ωστόσο έχει περισσότερες πιθανότητες από το παιδί μιας μη αλκοολικής.

 Ακούγεται επικίνδυνη η αλκοολική μητέρα.

Ακριβώς, και σ αυτό θα πρέπει να συνυπολογίσουμε και τις συνοδές ψυχιατρικές καταστάσεις που ακολουθούν ή προϋπάρχουν του αλκοολισμού. Όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, η ψύχωση, ή η διαταραχή προσωπικότητας κ.α. Αυτός είναι ο λόγος που λέμε ότι χρειάζεται άμεσα ψυχιατρική βοήθεια, συμβουλευτική ή ακόμη και νοσηλεία

 

Ουζούνη Άννα

Ψυχίατρος- Ψυχοθεραπεύτρια
Διευθ/ντρια ψυχ. Κλιν. «Η Γαλήνη»